مهاجرانی سخنگوی دولت عنوان کرد: انرژی باید به یک امر اجتماعی تبدیل شود/ رئیس ایسپا: ظرفیت اجتماعی برای همراهی با سیاست‌های مدیریت مصرف وجود دارد، اما این همراهی مشروط به مسئولیت‌پذیری دولت است.

به گزارش روابط عمومی ایسپا، ابراهیم شیرعلی رئیس مرکز افکارسنجی دانشجویان ایران (ایسپا)، شنبه ۲۱ شهریور 1405 در نشست شورای سیاستگذاری پویش «۲۵ درجه، قرار همدلی» که با حضور عباس علی‌آبادی وزیر نیرو، فاطمه مهاجرانی سخنگوی دولت و  محمد اله‌داد مدیرعامل شرکت توانیر در وزارت نیرو برگزار شد، نتایج نظرسنجی این مرکز درباره نگرش مردم به وضعیت انرژی را تشریح کرد.

فاطمه مهاجرانی سخنگوی دولت، با اشاره به نتایج نظرسنجی ایسپا درباره نگرش مردم به ناترازی انرژی، گفت: مردم در این نظرسنجی دولت را در موضوع انرژی مقصر دانسته‌اند و باید این موضوع را به‌درستی تشخیص داد و برای اصلاح آن اقدام کرد.

وی افزود: اگر موضوع انرژی تاکنون به اندازه کافی به عنوان یک مسئله اجتماعی مورد توجه قرار نگرفته، باید اقدامات اصلاحی را زودتر آغاز می‌کردیم؛ از اصلاح قیمت‌ها گرفته تا توجه به برچسب انرژی و انتخاب وسایل کم‌مصرف، همه این موارد به سیاست‌گذاری مرتبط است.

مهاجرانی با اشاره به ضرورت تغییر نگاه به موضوع انرژی اظهار کرد: اقدامات آغازشده در وزارت نیرو برای اصلاحات اقتصادی و تبدیل موضوع انرژی به یک مسئله اجتماعی باید ادامه پیدا کند.

وی افزود: در این زمینه مشق‌های نانوشته‌ای داریم که باید آنها را بنویسیم. انرژی مانند اقتصاد و فرهنگ، یک موضوع اجتماعی است و برای مدیریت آن باید با مردم گفت‌وگو کرد و مشارکت آنها را به دست آورد.

سخنگوی دولت در ادامه با اشاره به نتایح نظرسنجی ایسپا گفت: مردم با سوءاستفاده و تبعیض مشکل دارند و نمی‌توانند آن را تحمل کنند؛ بنابراین انتظار دارند با سوءاستفاده‌کنندگان و موارد تبعیض در حوزه انرژی، از جمله استخراج غیرمجاز رمزارزها، برخورد شود.

دکتر علی‌آبادی وزیر نیرو ضمن تشکر از مرکز افکارسنجی دانشجویان ایران (ایسپا) برای اجرای نظرسنجی ملی در حوزه ناترازی انرژی، اشاره کرد: انتشار واقعیت، همیشه منجر به همراهی مردم و ایجاد ارتباط مستقیم با آنها خواهد شد، چراکه مردم شرکا و مدیران راهبردی وزارت نیرو هستند.

علی‌آبادی با اشاره به تأکیدات رهبر شهید بر مدیریت مصرف، تصریح کرد: رهبر شهید همیشه بر این باور بودند که اگر بد مصرفی جا بیفتد و نهادینه شود، افزایش ظرفیت تولید هیچ نتیجه‌ای به همراه نخواهد داشت. از طرفی در بحث ناترازی، مردم مؤثر هستند نه مقصر. مؤثر بودن مردم با همراهی آنها در پویش ۲۵ درجه ثابت شد و باید صمیمانه از همراهی و همدلی هموطنان تشکر کرد. این خود افتخاری برای صنعت برق است که مورد اعتماد مردم قرار گرفت.

علی‌آبادی در پایان تأکید کرد: مصرف بهینه و همراهی در تمام حوزه‌ها را شاهد بودیم و تلاش کردیم برق تمام حوزه‌ها و مشترکان در چارچوب قانون تأمین شود. دولت چهاردهم با استفاده از توان و ظرفیت داخلی موفق به رفع بخش زیادی از مشکلات تأمین انرژی شده و در شرایط فعلی می‌توان گفت شبکه برق در بهترین حالت خود قرار دارد و ادامه‌دار شدن همراهی و همدلی مردم، شرایط را روز به روز بهتر خواهد کرد.

ابراهیم شیرعلی رئیس ایسپا با اشاره به اینکه این نظرسنجی از ۱۰ تا ۱۶ خردادماه به شیوه مصاحبه تلفنی با جامعه آماری افراد بالای 18 سال در ۳۱ استان کشور و اندازه نمونه یک هزار و ۴۷۵ نفر کشور اجرا شده، اظهار داشت: این پیمایش تصویری کلی از نگرش افکار عمومی نسبت به ناترازی و مدیریت مصرف ارائه می‌دهد. طبق یافته‌های نظرسنجی ایسپا، 66.1 درصد به میزان زیاد یا خیلی زیاد نگران کمبود انرژی و جیره‌بندی آن هستند. همچنین، مهم‌ترین نگرانی مردم از جیره‌بندی و قطعی برق، آسیب به وسایل برقی (36.4 درصد) و مختل شدن کارهایشان (29.3 درصد) است.همچنین 51.4 درصد مردم عدم مدیریت مسئولان، 24.9 درصد تجهیزات قدیمی صنایع، 23.9 درصد حملات آمریکا به زیر ساخت‌ها و 21.4 درصد کیفیت پایین لوازم خانگی را علت ناترازی برق می‌دانند و در مقابل 36.2 درصد معتقدند مصرف مردم بالا است. 

رئیس ایسپا ادامه داد: علی‌رغم اینکه اکثریت جامعه مقصر کمبود انرژی را مردم نمی‌دانند اما در پاسخ به این سوال که «بهترین راه برای مدیریت کمبود برق کشور چیست؟» اولین راه‌حل در ذهن آنها «صرفه‌جویی مردم» است. در مراتب بعدی ساخت نیروگاه بیشتر و جلوگیری از استخراج رمز ارز قرار دارند. 

شیرعلی بیان داشت: در جدال سهم دولت یا مردم در گذار از ناترازی انرژی، یکی از سیاست‌هایی که مطرح شده است پویشی تحت عنوان "25 درجه، قرار همدلی" است. طبق یافته‌ها، 65.6 درصد مردم معتقدند با تنظیم دمای 25 درجه سهم زیاد و خیلی زیادی بر مدیریت کمبود برق خواهند داشت. 

رئیس مرکز افکارسنجی دانشجویان ایران گفت: یکی از اقدامات در شرایطی که با ناترازی انرژی مواجه هستیم آموزش مدیریت مصرف به مردم در مصارف خانگی است. 43.5 درصد نمونه در یکماه گذشته محتواهای آموزشی دیده‌اند و این میزان بین مردان و گروه سنی بالای 50 سال بیش از سایر افراد بوده است. اگر میزان مواجهه با برنامه‌ها کم بوده اما در این بین، صداوسیما با 31.3 درصد، بیشترین مخاطبین آموزش مدیریت انرژی را به خود اختصاص داده است.  برای دریافت محتواهای آموزشی، ترجیح 41.2 درصد مردم صداوسیما است. اما این میزان بین گروه‌های مختلف جمعیتی متفاوت است و اولویت گروه‌ سنی 18 تا 29 سال (41.8 درصد) اینترنت و شبکههای مجازی است.

رئیس ایسپا بیان کرد برای سنجش میزان دانش مدیریت مصرف انرژی، سه سوال از مردم پرسیده شده است که افراد با پاسخ درست به هر سه سوال نمره 3 و پاسخ نادرست به هر سه سوال نمر صفر کسب کرده‌اند. 22.3 درصد پاسخ هیچ‌یک از سوالات را نمی‌دانسته‌اند. 41 درصد به یک سوال و 28.9 درصد به دو سوال و تنها 7.9 درصد به هر سه سوال پاسخ درست داده‌اند. طبق داده‌ها، می‌توان گفت 42.6 درصد با برچسب انرژی، 57.2 درصد با ساعات اوج مصرف برق و مدیریت استفاده از کالاهای پر مصرف و 22.5 درصد با دمای مناسب محیط در تابستان آشنایی دارند. 

ابراهیم شیرعلی ادامه داد: ظرفیت اجتماعی برای همراهی با سیاست‌های مدیریت مصرف وجود دارد، اما این همراهی مشروط به مسئولیت‌پذیری دولت است. با وجود تمام اختلافی که در روایت مردم و مسئولین وجود دارد، یافته‌ها نشان می‌دهد ظرفیت اجتماعی برای همراهی با سیاست‌های مدیریت مصرف همچنان وجود دارد. جامعه اگرچه خود را مقصر اصلی بحران نمی‌داند، اما همچنان از صرفه‌جویی به‌عنوان اولین راهکار مدیریت کمبود برق یاد می‌کند. 

رئیس ایسپا بیان کرد: سرمایه اجتماعی در حوزه انرژی، عامل تعیین‌کننده موفقیت سیاست‌های انرژی است. مهم‌ترین مانع سیاست‌های مدیریت مصرف، مسئله اعتماد عمومی است. بخشی از مردم معتقدند مسئولان در حوزه انرژی با جامعه صادق نیستند و وعده‌های مرتبط با اصلاح قیمت‌ها یا باز توزیع منابع را باور نمی‌کنند. از منظر سیاست‌گذاری، این یافته نشان می‌دهد سرمایه اجتماعی در حوزه انرژی به یکی از متغیرهای تعیین‌کننده موفقیت سیاست‌ها تبدیل شده و اثربخشی اقدامات فنی بدون بازسازی اعتماد عمومی کاهش خواهد یافت.

رئیس ایسپا بیان کرد معماری ارتباطی موجود برای همه گروه‌های اجتماعی یکسان عمل نمی‌کند و نیازمند بازطراحی نسلی است. در حوزه اطلاع‌رسانی و آموزش نیز نتایج بیانگر وجود شکاف میان اقدامات موجود و اثربخشی ادراک‌شده آن‌هاست. اگرچه بخشی از جامعه در معرض پیام‌های آموزشی قرار گرفته‌اند، اما ارزیابی عمومی از عملکرد دولت در اطلاع‌رسانی و آموزش مصرف بهینه مطلوب نیست. با وجود آنکه رسانه ملی همچنان اصلی‌ترین مرجع دریافت این محتواهاست، در گروه‌های جوان‌تر، اینترنت و شبکه‌های اجتماعی جایگاه اول را دارد. این موضوع نشان می‌دهد معماری ارتباطی موجود برای همه گروه‌های اجتماعی یکسان عمل نمی‌کند و نیازمند بازطراحی مبتنی بر تفاوت‌های نسلی است.

رئیس ایسپا در پایان اشاره داشت موضوع انرژی یک موضوع و مسئله تام و اجتماعی است و بدون توجه به ابعاد اجتماعی و افکار عمومی نمی‌توان در خصوص مصرف بهینه انرژی در کشور سیاست‌گذاری کرد و برنامه اجرا کرد و باید نظرات و نگرش‌های مردم و جامعه در خصوص حکمرانی انرژی در کشور و مصرف بهینه انرژی مورد سنجش و پایش مستمر و روندی قرار گیرد.